“Đất bãi bồi không phải là đất nông nghiệp” thì là đất gì!?

SGTT.VN - Sau khi đọc một số bài viết trên các báo và bài “UBND TP.Hải Phòng báo cáo vụ cưỡng chế ở huyện Tiên Lãng: “Đất bãi bồi không phải là đất nông nghiệp” trên Sài Gòn Tiếp Thị, tôi nhận thấy người đại diện cho UBND TP.Hải Phòng là phó chủ tịch UBND Đỗ Trung Thoại, quá mù mờ pháp luật về đất đai.

Phó chủ tịch UBND TP.Hải Phòng Đỗ Trung Thoại.

Ông Đỗ Trung Thoại phát biểu trước đông đảo báo chí tại cuộc họp giao ban rằng “Đất bãi bồi không phải là đất nông nghiệp”. Liệu từ cách hiểu này mà trong lộ trình giải quyết vụ việc thu hồi đất cách áp dụng luật có đúng qui định không? Nhưng trước tiên, cần phải đặt ra vấn đề : Câu phát biểu này đúng hay sai? Đất bãi bồi có phải là đất nông nghiệp không? Tôi xin nêu ra cụ thể như dưới đây.

Chương III của luật Đất đai năm 2003 (LĐĐ 2003) qui định về chế độ sử dụng các loại đất. Chương này chia ra làm 4 mục gồm:

Mục 1 – Thời hạn sử dụng đất, mục 2 – Đất nông nghiệp, mục 3 – Đất phi nông nghiệp, mục 4 – Đất chưa sử dụng.

Trong đó mục 2 – Đất nông nghiệp gồm 13 điều, từ Điều 70 đến 82, qui định các loại đất thuộc đất nông nghiệp như : Đất chuyên trồng lúa nước (Điều 74), đất làm muối (Điều 82), đất sử dụng cho kinh tế trang trại (Điều 82)… và đất bãi bồi ven sông, ven biển (Điều 80). Rõ ràng ai từng đọc qua Chương III LĐĐ 2003 đều hiểu ngay rằng đất bãi bồi ven sông, ven biển là loại đất nông nghiệp theo qui định pháp luật.

Khái niệm “Đất bãi bồi” được đưa vào pháp luật về đất đai lần đầu tiên tại Điều 80 LĐĐ 2003, trước đó LĐĐ 1987, LĐĐ 1993 và các lần sửa đổi bổ sung, cũng như các văn bản dưới luật chưa hề qui định. “Đất bãi bồi ven sông, ven biển bao gồm đất bãi bồi ven sông, đất cù lao trên sông, đất bãi bồi ven biển và đất cù lao trên biển” , Điều 80 LĐĐ 2003.

Các nhà lập pháp xếp đất bãi bồi vào loại đất nông nghiệp vì đất này phù hợp sử dụng vào mục đích nông nghiệp chứ không thể sử dụng vào mục đích khác ví dụ như đất xây dựng khu chung cư (Điều 85). Tuy nhiên giữa loại đất này có thể chuyển đổi thành loại đất kia theo thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất nếu phù hợp các điều kiện đối với loại đất mới.

Lực lượng cưỡng chế nhà ông Đoàn Văn Vươn.

Quay trở lại nội dung câu phát biểu của vị đại diện UBND TP.Hải Phòng ta mới thấy rằng vị cán bộ này quá “ngớ ngẫn” về luật đất đai khi phát biểu trước cuộc họp báo.

Trên đây chỉ là kiến thức rất cơ bản về pháp luật đất đai, lẽ ra với cương vị một phó chủ tịch UBND cấp tỉnh mà trong lĩnh vực mình phụ trách có phần giải quyết khiếu nại cần phải nắm rõ, đằng này ông Đỗ Trung Thoại quá lơ mơ qua lời phát biểu. Cho nên trong vụ cưỡng chế thu hồi đất gia đình ông Đoàn Văn Vươn không tránh khỏi cách hiểu luật “ngớ ngẫn” và áp dụng luật tùy tiện.

Luật gia Trần Đình Dũng

(Trung tâm Tư vấn pháp luật tại TPHCM – TW Hội Luật gia Việt Nam)