Với những thay đổi về đăng ký hộ khẩu, cơ hội nhập hộ khẩu của người lao động nhập cư sẽ rộng hơn.

Nghị định mới về hộ khẩu

Mở thêm cửa về hộ khẩu

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 108/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 51/NĐ - CP ngày 10.5.1997 về đăng ký và quản lý hộ khẩu, theo đó có một số thay đổi khá quan trọng, mở ra cơ hội cho hàng chục ngàn người vốn vẫn bị xem là "công dân hạng hai" thuộc các thành phố lớn.

Hoặc có nhà, hoặc là cán bộ nhà nước

Theo nghị định mới, để được đăng ký hộ khẩu tại nơi mới đến, người chuyển đến phải có nhà ở hợp pháp bao gồm nhà ở thuộc quyền sở hữu và nhà thuê có các loại giấy tờ hợp lệ về nhà ở, đất ở theo quy định của pháp luật. Trong trường hợp nhà ở chưa có giấy tờ nhưng được Uỷ ban nhân dân phường, xã xác nhận về tình trạng hợp pháp của nhà ở, đất ở cũng sẽ được xem xét cấp hộ khẩu. Trường hợp cá nhân thuê nhà của cơ quan, tổ chức, cá nhân có chức năng kinh doanh nhà, hoặc nhận nhà do cơ quan, tổ chức giao cho sử dụng cũng sẽ được xem xét cấp hộ khẩu. Chỉ trong trường hợp các loại nhà nêu trên nếu đang có tranh chấp hoặc đang trong vùng quy hoạch thì đương nhiên việc cấp hộ khẩu sẽ còn phải chờ.

Trong trường hợp chưa có nhà ở hợp pháp, người dân ngoại tỉnh sẽ vẫn có cơ hội, nếu họ là người được cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội có thẩm quyền điều động, tuyển dụng, kể cả quân đội và công an, đều sẽ được cấp hộ khẩu. Điều kiện duy nhất là những người này phải đang công tác tại các cơ quan, đơn vị có trụ sở đóng tại địa bàn thành phố và hưởng lương từ ngân sách Nhà nước. Riêng đối với các thành phố trực thuộc Trung ương thì cần có thêm điều kiện cư trú liên tục ở thành phố từ ba năm trở lên. Khác với trước đây, diện KT3 cũng phải mất 5 năm mới có thể làm đơn xin cấp hộ khẩu.

Chuyển hộ khẩu ra sao?

Trong trường hợp không có nhà ở, cơ hội cho người ngoại tỉnh về thành phố vẫn còn nếu như có người có hộ khẩu thành phố "tiếp nhận". Cụ thể, nếu người ngoại tỉnh về ở với vợ, chồng, con cái hoặc bố, mẹ đã có hộ khẩu thành phố đều đương nhiên được cấp hộ khẩu như trước đây.

Không chỉ vậy, con dâu, con rể về ở với bố mẹ chồng, bố mẹ vợ mà vợ hoặc chồng trước đây đã có hộ khẩu thường trú ở thành phố, nhưng đã bị xoá tên hoặc cắt chuyển hộ khẩu đi nơi khác do chết, đi công tác, học tập, lao động ở nước ngoài hợp pháp hoặc là cán bộ, công chức, lực lượng vũ trang chuyển công tác đến địa phương khác cũng sẽ được xem xét cấp hộ khẩu.

Ngoài ra, những người trước đây có hộ khẩu thường trú hoặc quê gốc ở thành phố đã hoàn thành nghĩa vụ phục vụ trong quân đội và công an hoặc đi công tác, học tập, lao động ở nơi khác, kể cả nước ngoài nay trở về thành phố cũng sẽ được cấp hộ khẩu. Riêng các trường hợp đặc biệt khác thì giám đốc công an tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương báo cáo chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố hoặc Bộ trưởng Bộ Công an quyết định.

Sẽ mất thêm một thời gian để Bộ Công an có thông tư chính thức hướng dẫn thực hiện nghị định mới này. Tuy nhiên, theo ghi nhận của SGTT, đây thực sự là một bước "mở" về vấn đề hộ khẩu sau một loạt những tranh luận vừa qua tại Quốc hội, Hội đồng nhân dân các tỉnh, thành phố cũng như trên công luận. Theo số liệu sơ bộ, hiện Hà Nội có khoảng 3 triệu người, trong đó có 400 ngàn người ngoại tỉnh chưa có hộ khẩu. Còn tại TP.HCM, khoảng 2 triệu trong số 6 triệu dân của thành phố cũng đang chờ đợi ngày được trở thành "công dân hạng nhất".

Anh Minh