Cuộc thi Văn học tuổi hai mươi

Học thức hơn và... “khôn quá”

Trình tự năm đầu tiên lên lớp của một cô giáo trẻ mới ra trường. Quan hệ với các đồng nghiệp, với ông hiệu trưởng, với học sinh. Những nghĩ ngợi vừa non nớt vừa thật chín chắn của cô giáo về cuộc sống, về con người. Một cái nhìn vừa nghiêm túc vừa giễu cợt, giễu cợt cả chính mình... Người trẻ mà văn biết kiềm chế, biết tính toán cấu trúc chính xác như thế này quả là đáng nể. Kèm theo một chút băn khoăn, trẻ mà như thế, có "khôn quá", có "cổ truyền" quá hay không?" Đó là lời nhận xét của nhà văn Hồ Anh Thái - thành viên ban giám khảo cuộc thi sáng tác Văn học tuổi hai mươi - về tác phẩm được trao giải nhất Bài học đầu tiên (truyện dài) của tác giả Trần Thị Hồng Hạnh, một nhà báo trẻ đã từng có thời gian là cô giáo. Hai giải nhì tiếp theo là hai tập truyện ngắn Phù phiếm truyện của Phan Việt, một du học sinh Việt Nam tại Mỹ và Sóng biển rì rào của Trương Anh Quốc, một thanh niên làm nghề thuỷ thủ tàu viễn dương.

Đây là đợt vận động sáng tác lần thứ 3 của Văn học tuổi hai mươi, theo lời Ban tổ chức, nhằm phát hiện những cây bút mới trong số những người viết trẻ. Cuộc thi đã quy tụ được 237 tác phẩm tham dự, gồm 172 tập truyện ngắn và 65 truyện dài, đa số là của những tác giả trong độ tuổi 20 - 30. Tuy nhiên, theo nhà văn Lê Văn Thảo - trưởng ban chung khảo cuộc thi - khái niệm trẻ chỉ là tương đối. Thật ra, ban giám khảo không căn cứ trên tiêu chí tuổi của tác giả (các tác phẩm dự thi đều được rọc phách). Ông nhận định, cái mới của cuộc thi lần này là "tác phẩm có đề tài, phương pháp sáng tác hết sức phong phú, đa dạng. Mỗi tác phẩm có một phong cách khác hẳn và đôi khi khá táo bạo, thậm chí có tác phẩm đã gây tranh luận gay gắt giữa các giám khảo. Cuộc thi đã cho chúng tôi thấy một tia hy vọng vào lực lượng sáng tác trẻ hiện nay".

Trong số 8 cây bút được trao giải Văn học tuổi hai mươi lần này, ngoài 4 tác giả đã từng đoạt giải cao trong những lần thi trước đây giờ bị tụt hạng, 3 tác giả xếp đầu tiên là những cây bút hoàn toàn mới. Thành viên ban giám khảo, nhà văn Nguyễn Đông Thức phát biểu: "Sự có mặt những cây bút trẻ, có học thức cao chứng tỏ cuộc thi đã mở rộng được đối tượng, không chỉ thu hút những bạn trẻ ở nước ngoài mà cả người làm trong lĩnh vực không dính líu đến văn chương tham gia".

Mặc dù, "ban tổ chức đã cố gắng hết sức không để lọt một cây bút nào" như lời bà Quách Thu Nguyệt - giám đốc NXB Trẻ, trưởng ban tổ chức, nhưng cuộc thi cũng có một chút tiếc nuối. Đó là, tập truyện ngắn của cây bút trẻ Nguyễn Vĩnh Nguyên đã vào tới chung khảo và được một số thành viên ban giám khảo đánh giá cao về bút pháp cũng như cách thể hiện, nhưng vào phút chót bị loại vì có 4 truyện ngắn "nội dung không phù hợp với tiêu chí của cuộc thi". Nhà văn Hồ Anh Thái cho biết, "lẽ ra, nếu tập truyện ngắn đó được trao giải thì (cuộc thi) sẽ thành công hơn!"

Trao đổi về việc này, Nguyễn Vĩnh Nguyên cho biết: “Chuyện tôi bị loại, không được giải cuộc thi là chuyện rất đỗi bình thường - bình thường như bao tác giả khác, chẳng có gì phải thắc mắc cả. Cuộc thi nào cũng có những tiêu chí của nó, ai không phù hợp thì bị loại ra. Đơn giản vậy thôi. Tôi chẳng lấy làm buồn. Trái lại, cũng như nhiều bạn đọc khác, tôi rất háo hức đón đọc những tác phẩm của những tác giả đoạt giải sắp phát hành”.

Như Thuần

Kết quả cuộc vận động sáng tác Văn học tuổi hai mươi (lần 3)

Giải nhất: Bài học đầu tiên (truyện dài - Trần Thị Hồng Hạnh) trị giá: 45 triệu đồng (trong đó có 20 triệu đồng do Quỹ Nguyễn Văn Thạc trao tặng).

Giải nhì: Phù phiếm truyện (tập truyện ngắn - Phan Việt), Sóng biển rì rào (tập truyện ngắn - Trương Anh Quốc) trị giá: 20 triệu đồng.

Giải ba: Hành trình của những người trẻ (tập truyện ngắn - Dương Thuỵ), Ngũ tử cướp cái (truyện dài - Trần Quốc Toàn) trị giá: 15 triệu đồng.

Giải tư: Bốn người nhẹ như chiếc lá (tập truyện ngắn - Nguyễn Thu Trân), Ngã ba (truyện dài - Nguyễn Thị Việt Nga), Lạc chốn thị thành (truyện dài - Phạm Thị Phong Điệp) trị giá: 5 triệu đồng.